Scheveningse schort “Bijverdienste” is winnaar vierde Wintersurprise

Kunstenaar Marjolein Burbank is vandaag, zondag 3 februari 2019, winnaar van de vierde Wintersurprise in Muzee Scheveningen geworden en herinnert aan garnalen pellen. 
Garnalen pellen; één van de belangstellenden voor de onthulling van Art & Jazz’ vierde Wintersurprise in Muzee Scheveningen kende dat wel. Dat viel nog lang niet mee; in het gunstigste geval bleef er maar een klein stukje over van wat eerder een hele garnaal was.En dan te bedenken dat er tot aan de jaren negentig van de vorige eeuw mensen waren die thuis de ene kilo garnalen na de andere pelden als bijverdienste. Op Scheveningen bijvoorbeeld leverde dat in tijden van armoede een welkom extraatje voor de huishoudportemonnee op, vertelde voorzitster Marie Josee van het Erve van de jury die de Wintersurprises kiest. Iedereen, van jong tot oud, pelde mee. En daar herinnert het kunstwerk Bijverdienste van Marjolein Burbank aan; een Schevenings schort bewerkt met garen. Het schort is echt Schevenings en tweede hands gekocht. Het kunstwerk dat er van gemaakt is verkoopt ze voor 350 euro.De kunstenares liet zich voor Bijverdienste inspireren door onder meer het verhaal van vissersvrouw Annemiek van der Veen. Die noemde het geld voor het garnalenpellen “een bijverdienste die een gezin gewoonweg niet kon missen.” Negen kinderen waren er in het gezin. Moeder Van der Veen nam elke dag tachtig kilo garnalen af. De kinderen begonnen ’s ochtends voor schooltijd al met pellen en gingen daar ’s avonds na het eten mee verder. “En dan mochten ze om beurten, om uit te rusten, eventjes aan tafel slapen,” liet Annemiek van der Veen noteren. Dagelijks leverde dat in het geld van toen zo’n zeven gulden op.’Ik was vijf jaar toen ik moest helpen met garnalenpellen die door mijn moeder weer werden verkocht’, staat in een soort kinderhandschrift op het schort geborduurd; samen met een aantal garnalen. “Een Schevenings verhaal,” zegt Marjolein met Bijverdienste te hebben gemaakt. “Althans een verhaal waarvan ik denk dat het Schevenings is.” In de afgelopen vier jaar zijn sociale thema’s haar steeds meer gaan bezighouden. Dat zijn onder meer vrouwenthema’s. “Ik heb laatst iets gemaakt over een moeder die niet meer mocht werken omdat ze in verwachting was. En ook over mijn moeder die in 1955 is getrouwd en toen ook niet meer werken. Dan denk ik: dat is mij eigenlijk ook gebeurd; ik ging met mijn man naar het buitenland en kon daar ook niet werken omdat daar geen vrijwilligersbanen waren.”

Een kunstwerk als Bijverdienste maken is een kwestie van borduren, motieven over elkaar heen aanbrengen, uithalen en weer opnieuw beginnen. Eén van de garnalen op het schort krijgt zo een gestileerde slordigheid. “Ik haal bijna nooit wat uit omdat het verkeerd zit maar juist omdat ik een bepaald effect wil hebben.” Zoekwerk komt er ook aan te pas; bijvoorbeeld op het internet om kinderlijk gevormde letters te vinden. Het borduren deed Marjolein deels met de hand en deels machinaal. “Met rechte steken,” legt ze over het laatste uit.

Hoe ze een thema kiest? “Je leest ergens iets en dan gaat het vanzelf borrelen.” Haar hoofd zit er dan vol mee, zegt ze, al levert het niet altijd een werk op. Het idee voor Bijverdienste deed ze zo’n twee jaar geleden op in Antwerpen waar een vriendin haar voorstelde mee te gaan naar Oostende om garnalen te pellen. Niet om een centje extra ge verwerven maar om de gepelde garnalen zelf op te eten. Daar realiseerde ze zich dat op Scheveningen ook garnalen werden gepeld waarna ze zich verder verdiepte in het onderwerp.

Wie wil kan bij ontmoetings- en werkplaats MIAW aan de Noordwal een kunstwerk van Marjolein uit de automaat halen. Daar is onder met motto Pakje Kunst een oude sigarettenautomaat gevuld met handzame kunstwerkjes. Zakdoekjes met een tekst erop in haar geval. Die te maken ontspant haar, zegt ze. “Lekker bij de televisie en dan denken ‘wat raakt mij?’

Het kunstwerk is tot 2 maart te zien in de Bad- en Strandzaal van Muzee Scheveningen.

www.marjoleinburbank.weebly.com

© Jean Quist, De Scheveningse Courant
Op 3 maart aanstaande wordt voorlopig de laatste Wintersurprise onthuld. Ook die zondag ontvangen Muzee Scheveningen en Art & Jazz de bezoekers om 12.00 uur met koffie en iets erbij waarna om 12.30 uur de onthulling begint, opgeluisterd met live gespeelde muziek.
Lees hier  het bericht in de Scheveninger Courant over deze wintersurprise.